ફરી ઘોડાગાડીઓ ફરતી થશે ...

| મુંબઈ  સમાચાર | ઉત્સવ સપ્લીમેન્ટ | લાતની લાત ને વાતની વાત | ૧૧-૦૮-૨૦૧૩ | અધીર અમદાવાદી |

ડોલર સામે ઘસાતો રૂપિયો અને પેટ્રોલના ભાવ વધી રહ્યાં છે એ જોતાં રસ્તા ઉપર ફરીથી ઘોડાગાડીઓ ફરતી થાય તો નવાઈ ન પામતા. ૧૯૯૦માં પેટ્રોલના ભાવ ૭-૮ રૂપિયા હતાં જે ૨૦૧૩માં ૭૫ ઉપર પહોંચ્યા છે. વર્ષો પહેલાં આવો સીન હતો કે કાર ગણ્યા ગાંઠ્યા લોકો પાસે હોય, એમાંથી પાછાં અમુક જ લોકો રોજ કાર વાપરતા. અઠવાડિયામાં ૭ વાર ધોવાની અને એક વાર વાપરવાની, એવું એક પડોશી પરિવાર કરતું. અમારા પડોશી તો ઘણીવાર સાત દિવસ ધોયા પછી રવિવારે પણ નહોતાં વાપરતા. માત્ર ગેરેજમાંથી કાર બહાર કાઢવાની, ઘસી ઘસીને ચમકાવવાની, અને પાછી ગેરેજમાં મૂકી દેવાની. અને તોયે એ ઈર્ષ્યાને પાત્ર ઠરતાં!

જૂનાં વખતમાં કાર હોવી એ સ્ટેટ્સ હતું. પછી નોકરિયાત હોય, સેકંડ-હેન્ડ કાર લઈ લીધી હોય, પણ પેટ્રોલ પોસાય નહી એવું બનતું. સામાન્ય રીતે એમ્બેસેડર અને ફિયાટ બે જ કાર દેખાય. એ પછી મારુતિ આવી ત્યારે તો सर्वे गुणा: मारुतीमाश्र्य्नते એવું લોકો દ્રઢપણે માનવા લાગ્યા. અર્થાત્ જેની પાસે ગાડી છે એ જ સર્વ ગુણ સંપન્ન છે. જોકે છેલ્લા વીસ વરસમાં ફોર-વ્હીલરનો ઉપયોગ અનેક ગણો થઈ ગયો છે. હવે તો ઘરમાં હસબન્ડ અને વાઈફની અલગ અલગ કાર હોય એ લકઝરી નથી ગણાતી, જરૂરિયાત ગણાય છે. પણ પેટ્રોલના ભાવ જે રીતે વધી રહ્યા છે તે જોતાં આ પેટ્રોલ ફરી લકઝરી થઈ જશે. અને એવું બને કે ફરીથી શહેરમાં ઘોડાગાડીઓ ફરતી થઈ જાય. ઊંટગાડી અને બળદગાડા તો હજુ ફરે જ છે.

જો શહેરમાં ઘોડાગાડીઓ જ ફરતી થાય તો સૌથી વધુ રાહત હોર્નના અવાજની થશે. ઘોડાગાડીમાં વધારેમાં વધારે ભોપું હોય, જે શોખથી વગાડવા માટે હાથના મસલ્સ મજબૂત હોવા જોઈએ. બાકી અત્યારે તો વાહનની બેટરી ચાર્જ છે એનું ટેસ્ટીંગ કરવા, ચલાવનાર ગેલમાં આવી જાય તો, આગળ સુંદર યુવતી જાય છે એવું પાછળથી લાગે તો (પછી ભલે આંટી નીકળે!), કોઈને એડ્રેસ પૂછવા, કારની મ્યુઝિક સિસ્ટિમ સાથે તાલ મિલાવવા કે ખાડો આવે તો પણ હોર્ન મારનાર મળી આવે છે. જાણે કે ખાડો હોર્ન મારવાથી ખસી જવાનો હોય એમ! એટલે જ અમેરિકાથી આવનારને કહેવાનો ચાન્સ મળી જાય છે  કે ‘અમારા ત્યાં તો હોર્ન સાંભળવા જ ન મળે’.  બેન, અમારા ત્યાં તો રિવર્સ હોર્નમાં સવારની આરતી અને પૂજા પતી જાય છે!

ઘોડાગાડીઓ ફરતી થાય તો આજકાલ જેવા સ્પીડી ટ્રાન્સપૉર્ટ ન હોય તો પટાવાળાઓને ઘણી રાહત થઈ જાય. અત્યારે દિવસમાં દસ ધક્કા ખાનાર જો સાઈકલ કે ઘોડાગાડી લઈને ગયો હોય તો સવારનો જાય તે સાંજે પાછો ફરે. ઘોડા અને ઘોડાગાડીમાં સવારી કરવાથી જેમને બેક્પેઈનનો પ્રૉબ્લેમ હોય તે સોલ્વ થઈ જાય અને જેમને ન હોય તેમને ચાલુ થાય એવું પણ બને. બેશરમ, નફ્ફટ અને રીઢા લોકો કે કોઈ વાતે જેમનું પેટનું પાણી ન હાલતું હોય એવા પણ ઘોડાગાડીમાં સવારી કરે એટલે પેટનું પાણી હાલકડોલક થઈ ઊઠે. તો ઘોડાગાડીમાં ચઢવા ઊતરવામાં હાથ આપવામાં કેટલાંના ચોકઠાં ગોઠવાઈ જાય એવું પણ જોવા મળે.

પછી તો મોટી મોટી કંપનીઓની ઘોડાગાડી માર્કેટમાં આવે. જેમાં બંગડીવાળી ઘોડાગાડી સ્ટેટ્સ સિમ્બૉલ હોય. શેઠિયા લોકો એટલે કે આજકાલના મેનેજરો ઘોડાગાડીમાં બેટરી ઓપરેટેડ પંખા નખાવે. ઓફિસે જવામાં જે કલાક દોઢ કલાકનો સમય થાય એ સમયમાં આવા ઉત્સાહીઓ લેપટોપ પર કામ પણ કરવા લાગે. તો વળી કોઈ મોબાઈલમાં કાર રેસિંગની ગેમ પણ રમે. કોઈ ઇ-સ્લેટ પર ‘ફરારી કી સવારી’ તો કોઈ ‘મેરે ડેડ કી મારુતિ’ જેવી ફિલ્મ જૂએ ઓફિસ જતાં. એમાં ફિલ્મસ્ટારની ઘોડાગાડીઓ પાછી ઊંચી હોય. એમાં ઘોડા તો ઊંચી ઓલાદના હોય જ અને ગાડી પણ હાઈટમાં ઊંચી હોય. એમાં બારીઓને કાળા કાચ કે પડદા લગાડેલા હોય. હલમાન કે જમરૂખ જેવા સ્ટાર્સની ગાડીની આગળ પાછળ બાઉન્સર્સ પણ દોડતા જોવા મળે!

અને ઘોડાગાડી જ શું કામ ખાલી ઘોડેસવારી પણ થઈ જ શકે ને? એકલો ઘોડો બાઈકના વિકલ્પ તરીકે અને ઘોડાગાડી કારનાં વિકલ્પ તરીકે વાપરી શકાય. આમેય ઘોડાના ઘણા ફાયદા છે. ઘોડા કાર કરતાં સસ્તા મળે છે. એમાં પૉલ્યુશન નથી. તૂટી જાય તો બદલવાના પાંચ હજાર ખર્ચ થાય એવી મોંઘી ટેઈલ લાઈટની ઘોડામાં જરૂર નથી પડતી. ઘોડાની બ્રેકફેઈલ નથી થતી. અને સૌથી અગત્યનું તો દારૂ પીને પણ ઘોડો ચલાવો તો પણ ઘોડો કોઈને કચરી નાખે તેવી શક્યતા ઘણી ઓછી છે. હવે વિચારો કે સલમાન ખાન એસયુવીને બદલે ઘોડો ચલાવીને જતો હોત તો શું ઘોડો ફૂટપાથ પર ચઢીને કોઈને કચડી નાખત? અલ્યા ભાઈ, માણસ પીધેલ હોય, પણ ઘોડામાં તો અક્કલ હોય ને?

એટલે જ અમે વણમાગી સલાહ આપીએ છીએ કે ઘોડામાં ઇન્વેસ્ટ કરો. ભવિષ્યમાં લોકો એમ કહેશે કે જુઓ ‘ગધેડા પર રેતી/ઈંટોના ફેરા કરનારે દેશનું ભવિષ્ય પારખીને દુરંદેશી વાપરી ઘોડાઉછેરમાં ઝંપલાવ્યું અને મહેનત કરીને જુઓ આજે કેવું તબેલાનું એમ્પાયર ઊભું કર્યું’. ભલે પછી પરસેવો ઘોડાએ પાડ્યો  હોય! આ સિવાય જે કંપનીના માલિકોના સ્ટડફાર્મ હોય તેઓ ભવિષ્યમાં ઘોડા ટ્રાન્સપૉર્ટ સર્વિસ (જીટીએસ)માં ઝંપલાવે તેવી શક્યતા પુરેપુરી હોઈ તેવી કંપનીઓ પર નજર રાખો. ઘોડાના ફૂડ સપ્લાય ધરાવતી કંપનીઓનો અભ્યાસ કરો. ઘોડાગાડીના સ્પેરપાર્ટ્સ જેવા કે કમાન-પાટા અને વ્હીલ જે કંપનીઓ બનાવી શકે એમ હોય તેમાં રોકાણ કરો. જોકે બિઝનેસ શોમાં આવે છે એવું ડિસ્કલેમર અમે પહેલાં જ આપી દઈએ કે અમારું પર્સનલ હોલ્ડિંગ ઘોડા કે ઘોડા સંબંધિત કોઈ પણ કંપનીમાં નથી અને રોકાણકારોએ પોતાની શુદ્ધ બુદ્ધિનો ઉપયોગ કરી રોકાણ કરવું!

સસ્તું ભાણુંને મુંબઈની જાત્રા

| મુંબઈ  સમાચાર | ઉત્સવ સપ્લીમેન્ટ | લાતની લાત ને વાતની વાત | ૦૪-૦૮-૨૦૧૩ | અધીર અમદાવાદી |

સસ્તું કોને નથી ગમતું. વડીલો ‘અમારા જમાનામાં તો ...’ થી વાક્ય શરું કરી ઘી, તેલ, પેટ્રોલના ભાવ બોલવા લાગે એટલે ભલભલાનું ડાચું પહોળું થઈ જાય અને એ પહોળા ડાચામાંથી એક જ ઉદગાર સરી પડે, ‘ના હોય!’. પાંચ રૂપિયે લીટર પેટ્રોલ અને સો રૂપિયે તેલનો ડબો જે જમાનામાં મળતો હશે એ જમાનો સતયુગથી કમ તો નહી જ હોય, એવું પણ મનમાં થાય.

એટલે જ રાજ બબ્બર કે જેની ૨૦૧૩માં રીલીઝ ફિલ્મની ટીકીટ ૧૫૦-૨૦૦ રૂપિયા હતી તે જો એમ કહે કે મુંબઈમાં ૧૨ રૂપિયામાં પેટભરીને જમવાનું મળે છે, તો કોને આનંદ ન થાય? આજકાલ તો શૌચાલય વાપરવાના પણ અમુક જગ્યાએ પાંચ રૂપિયા આપવા પડે છે. એટલે જ હવે અમદાવાદથી મુંબઈ લોકો ‘સસ્તું ભાણું અને મુંબઈની જાત્રા’ હિસાબે આવવા લાગે તો નવાઈ નહી. જોકે રાજ બબ્બરને બદલે આમીર ‘ગજની’ ખાન આવું બોલ્યો હોત તો કોઈને આશ્ચર્ય ન થાત. બની શકે કે વચ્ચેના વીસ વરસ એ ભૂલી ગયો હોય. પણ અમે હવે રાજ બબ્બરની ફિલ્મ નહી જોવાનું નક્કી કર્યું છે. ફિલ્મ ન જોવાથી જે દોઢસો રૂપિયા બચે એમાં ઓછામાં ઓછાં બાર જણાને એક ટંક માટે ભરપેટ જમાડી શકાય. આમેય અમે પાકાં અમદાવાદી તરીકે ફિલ્મ રીલીઝ થાય, એનું એક અઠવાડિયું વીતી જાય, અને ફિલ્મના સાવ સાચા અંગત રીવ્યુ મળે, પછી જ એ જોવા જઈએ છીએ.

ઇકોનોમિસ્ટ મનમોહન સિંહ જ્યારથી વડાપ્રધાન બન્યા ત્યારથી મોંઘવારી વધી છે. આવું અમે નથી કહેતા, બધાં કહે છે. આવામાં સુપર ઇકોનોમિસ્ટ રાજ બબ્બરના ઇકોનોમિક્સ પ્રમાણે તમે ખાલી એક પાન ન ખાવ તો એક જણને, એક બરફ ગોળો ન ખાવ તો બે જણને, એક વડાપાવ ન ખાવ તો ત્રણ જણને, એક સેન્ડવીચ ન ખાવ તો ચાર જણને, મલ્ટીપ્લેક્સમાં એક પોપકોર્ન ન ખાવ તો પાંચ જણને, એક આઈસ્ક્રીમ સન્ડે ન ખાવ તો છ જણને, એક કોફી કેપેચીનો ન પીવો તો સાત જણને અને એક એક સ્મોલ પિઝા ન ખાવ તો આઠ જણને ભરપેટ જમાડી શકાય છે.

ગુજરાતીમાં કહેવત છે કે મફતનું ખાવું ને મસ્જિદમાં પડ્યા રહેવું.  મફતનું ખાવું કોને નથી ગમતું? અમે અમેરિકાની ટેક્સાસ એ એન્ડ એમ યુનિવર્સીટીમાં અભ્યાસ કરતાં હતાં ત્યારે ત્યાં કોઈ એક્સપર્ટ લેક્ચર ગોઠવાય તો લેકચરના અંતે ‘ફ્રી પિઝા’ ખાવા મળતાં. એમાં નોટીસ બોર્ડ પર લેક્ચરની જાહેરાત વાંચો તો એમાં લેક્ચર કરતાં ‘ફ્રી પિઝા’ લખેલું વધારે સ્પષ્ટ વંચાય. એટલે લોકો પિઝા ખાતર પણ લેક્ચર સાંભળવા જતાં. ભારતમાં મફત તો છોડો, સસ્તું મળતું હોય તો પણ લોકો લાઈનો લગાડી દે છે. અમદાવાદમાં ધનતેરસના દિવસે આઈસ્ક્રીમ સાથે પ્લાસ્ટિકના ઠોબરા ફ્રી મળતાં થયાં ત્યારથી ધનતેરસના સપરમાં દિવસે આઈસ્ક્રીમ ખરીદવા માટે સવાર સવારમાં લાઈનો લાગતી થઈ ગઈ છે. 

જોકે અંગ્રેજીમાં એવું પણ કહ્યું છે કે ‘ધેર ઇઝ નથીંગ લાઈક ફ્રી લંચ’. કશું મફત નથી મળતું. દસ-પંદર  વર્ષ પહેલાની વાત કરું તો કોઈ જુનાં પરિચિત પણ થોડાં વર્ષોથી સંપર્કમાં ન હોય એમનો ફોન આવે અને ગેટ ટુ ગેધર રાખ્યું છે આવી જજો, ચા-નાસ્તો પણ છે સાથે તો ટેન્શન થઈ જતું. આપણાં સમાજમાં  કોઈ એવું નહી બચ્યું હોય જેને આવી ઓફર નહી આવી હોય. ત્યાં જાવ એટલે મલ્ટી લેવલ માર્કેટિંગ કે જેમાં વેચવાનું કશું ન હોય, માત્ર બીજાં ચાર બોકડા કેવી રીતે બનાવવા એનાં ઉપર જ ભાર મૂકવામાં આવે. આવું જ હવે ક્લબ અને હોલી ડે રિસોર્ટ્સની મેમ્બરશીપ માટે થાય છે. મોલમાં જો તમે શોપિંગ કરીને નીકળતાં હોવ તો તમને એક ફોર્મ પકડાવે, કોન્ટેસ્ટનું. અઠવાડિયામાં તમને જીત્યાનો ફોન આવે જ. એમાં ગિફ્ટ કોઈ દિવસ તમને ઘેર ન મોકલાવે. ગિફ્ટ કલેક્ટ કરવા કપલમાં જવાનું અને એક પ્રેઝન્ટેશન સાંભળવાનું તમને આમંત્રણ મળે. અંતે તમારા કદ પ્રમાણેના શીશામાં ઉતારવામાં આવે.

સસ્તું ભોજન તો પાર્લામેન્ટની કેન્ટીનમાં મળે છે. અહિં વેજીટેરીયન થાળી ૧૨ રૂપિયા ૩૦ પૈસાની મળે છે. એમાં છુટા પૈસા પાછા મળતાં હશે કે કેમ એ સવાલ છે કારણ કે પાવલી તો ચલણમાંથી નીકળી ગઈ છે. આ કેન્ટીનમાં ચા ૧-૦૦ રૂપિયાની મળે છે. એમાંય ચાની ક્વોન્ટીટી પૂરી. આજકાલ મળે છે એટલી ૪૦ મિલી નહી. પાર્લામેન્ટ કેન્ટીનમાં કોણ જમે છે એ જાણવા નથી મળ્યું. અમારા ધારવા પ્રમાણે આ નેતાઓના બોડીગાર્ડ અને ડ્રાઈવરો જમતાં હશે. જોકે પાર્લામેન્ટ કેન્ટીનથી સસ્તું જ નહીં, મફત પણ ઘણી જગ્યાએ મળે છે. વીરપુર અને પાલીતાણા જેવા ધાર્મિક સ્થળોએ સદાવ્રત ચાલે જ છે. આ સાંસદો જે ખાય છે, એ પબ્લિક માટે તો તો સદાવ્રત જ ને?

કવિ ઉમાશંકર કહી ગયા છે કે ‘ભૂખ્યાજનોનો જઠરાગ્નિ જાગશે, ખંડેરની ભસ્મકણી ન લાધશે’. આ એક પ્રકારની ઉઘાડી ધમકી જ છે. જેને પોલીટીશ્યનો અને ધનાઢ્ય લોકો ઘોળીને પી ગયા છે. નહીંતર વિશ્વમાં સૌથી મોંઘુ રહેઠાણ મુંબઈમાં બનાવવાનું રિસ્ક કોઈ ગુજરાતી ભાયડો ન લે. કદાચ આપણા ભૂખ્યાજનો નાનીમોટી લુંટફાટ જરૂર કરે છે પણ દિલ્હીમાં બેઠેલા સૌથી મોટા લુંટારાઓને કોઈ લૂંટવા કે પૂછવાવાળું પણ કોઈ નથી. હવે તો ભૂખ્યાજનોનો જઠરાગ્નિ કેમેય કરીને જાગતો નથી, ઉલટું સરકારી ગોદામોમાં અનાજ હજુ નિર્વિઘ્ને સડે છે. ચોમાસામાં તો ખાસ. કદાચ ભૂખ્યાજનોને ૧૨ રૂપિયામાં ભરપેટ ખાવાનું મળી જતું હશે! બની શકે ! છોડો એ બધી પંચાત આપણે ટીવી જુઓ ...